‘Ik wil wel iets ondernemen, maar wat?!’ Deze vraag was tijdens het openingsevent van VKW Oost-Vlaanderen de aanzet voor een boeiend panelgesprek. Al snel kwam de focus te liggen op een bredere problematiek: het gebrek aan ondernemerschap in België.

Lot in eigen handen

Wie wil ondernemen, moet dit in de eerste plaats zelf doen. Dat bleek al snel uit het gesprek dat Hanne Decoutere (journaliste VRT) voerde met Maarten Michels (zaakvoerder RoomeR), Danny Van Royen (directeur-manager Stad Gent dienst Economie), Caroline Ven (gedelegeerd bestuurder VKW) en Iris Willems (managing director Prana).

Men legt al te gemakkelijk de schuld bij anderen of externe factoren, terwijl het in veel gevallen de eigen overtuiging of persoonlijkheid is die succesvol ondernemerschap in de weg staat. Het ontbreekt vaak aan durf, enthousiasme en ambitie om de middelmaat te overstijgen en het lot in eigen handen te nemen. Ondernemers kunnen bijdragen aan de oplossing voor dit probleem, door zelf naar buiten te komen met hun verhaal, mensen warm te maken en ondernemerschap in een positief daglicht te stellen.

Gebrek aan ondernemerschap

Na de recordjaren 2006 en 2007, was ook 2010 een zeer goed jaar wat betreft de opstart van nieuwe bedrijven. Dat de kaap van 1 miljoen ondernemingen voor het eerst werd gerond, is echter geen reden tot euforie. Het aantal starters ligt in België namelijk een stuk lager dan in andere innovatiegedreven landen. Bovendien was 2010 ook een recordjaar inzake faillissementen en rijst er bij heel wat bedrijven een opvolgingsprobleem ten gevolge van de vergrijzing.

Waar wringt het schoentje?

Ondernemerschap wordt niet hoog ingeschat in onze samenleving. Hoewel heel wat Belgen eigenaar of manager van een bedrijf zijn, beschouwen ze zichzelf niet noodzakelijk als ‘ondernemend’. Ondernemerschap ondervindt ook sterke concurrentie van de zekerheid en sociale ondersteuning verbonden aan een vaste job als werknemer, en wordt dus meestal niet gezien als een aantrekkelijke carrièrekeuze. Daarnaast zetten de administratieve rompslomp, hoge loonkosten en belastingsdruk een rem op het ondernemerschap in ons land.

De rol van de overheid

Het beleid probeert ondernemerschap te stimuleren via een hele resem subsidies en verschillende vormen van begeleiding. Uit een enquête van VKW Metena blijkt echter dat (toekomstige) ondernemers deze maatregelen vaak niet kennen en er dus ook geen gebruik van maken.

Zonder afbreuk te willen doen aan haar goede bedoelingen, kan men zich ook de vraag stellen of dit wel de rol is die de overheid moet spelen. Om het in de woorden van regiovoorzitter Matthieu Boone te zeggen: “Wie wil ondernemen, moet niet naar de overheid kijken om bij de hand te worden genomen. Dat is haar taak niet. Zij moet een gunstig kader creëren waarin ondernemers vlot kunnen werken.” (Lees ook de mening van drie ondernemers in het septembernummer van Ondernemen).